Türkiye, nükleer enerji ham maddesi olan toryumun yenilikçi teknolojilerde kullanılması amacıyla stratejik bir adım attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında mutabakat zaptı imzalandı.
TENMAK İstanbul Çekmece Yerleşkesinde düzenlenen ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın refakat ettiği imza töreniyle, toryumun yeni nesil nükleer teknolojilerde kullanılmasına yönelik Ar-Ge çalışmalarının temeli atıldı. Anlaşma sayesinde toryum bileşiklerinin yerli imkanlarla üretilmesi ve Türkiye'nin bu alanda uluslararası çapta etkin bir tedarikçi konumuna ulaşması amaçlanıyor.
Törenin ardından mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, büyük ölçekli reaktörlerin yanı sıra küçük modüler reaktörlerin çok hızlı bir şekilde geliştirildiğine dikkati çekti. Dünyada birçok ülkenin bu teknolojiyi geliştirmek için çalıştığını belirten Bakan Bayraktar, "Türkiye de bu konuda önemli faaliyetler içerisinde ve birçok proje paralel bir şekilde yürüyor. Türkiye'deki yatırımcılar, bizim kamu kurumlarımızla beraber ortak bir şekilde bu projeleri yürütmeye gayret ediyorlar." dedi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ortaya koyduğu teşvik programı sayesinde sektöre ciddi bir ilgi oluştuğunu anlatan Bayraktar, "Biz de 'farklı teknolojileri ülkemize nasıl kazandırabiliriz?' düşüncesinden hareketle çalışıyoruz. Çünkü bu süreçte, bunların hangisi daha ileri gidecek ve gerçekten ticarileşecek önümüzdeki birkaç yıl içerisinde bu belli olacak." ifadelerini kullandı.
TENMAK ile Copenhagen Atomics arasında atılan imzanın farklı bir özelliği olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, toryum yakıtının Türkiye için taşıdığı stratejik öneme değindi. Küçük modüler reaktörlerde Danimarkalı şirketin teknolojisiyle toryum yakıtının öne çıktığını ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:
"Toryum, çok yoğun bir şekilde ülkemizde bulunan, bu anlamda yakıtın dışa bağımlılığının olmayacağını düşündüğümüz bir teknoloji olduğu için ayrı bir önemi var. Bu iş birliği, ümit ediyorum netice verecek ve bu alandaki çalışmalar ileride ticarileşebilecek bir ürüne dönüşecek. Farklı bir yakıt, özellikle toryum olması açısından bu iş birliği önemli. TENMAK ve ilgili kurumlarımızla beraber bu ilgili şirket bu çalışmaları yürütecek."
Varılan anlaşma kapsamında, Türkiye'nin sahip olduğu toryum kaynaklarının yüksek katma değerli nükleer teknolojilerde değerlendirilmesi için yerli sanayi paydaşları, araştırmacılar ve mühendislik kapasitesi sürece dahil edilecek. Çalışmaların öncelikli başlıklarından birini, toryumun yeni nesil nükleer reaktör teknolojilerinden Ergimiş Tuz Reaktörlerinde kullanılabilecek nitelikte Türkiye'de üretilmesine yönelik Ar-Ge ve projelendirme faaliyetleri oluşturacak.
Toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanımına imkan sağlayabilecek dördüncü nesil reaktör konseptleri üzerinde çalışan Copenhagen Atomics, Onion Core adını verdiği Modüler Ergimiş Tuz Reaktörü konseptine yoğunlaşıyor. Danimarkalı şirket, TENMAK ile yaptığı iş birliği çerçevesinde söz konusu teknolojisini Türkiye'nin araştırma altyapısı, insan kaynağı ve sanayi kabiliyetleri açısından değerlendirecek.