Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin görüşmesinden 4 gün sonra, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlayacak bir yıllık anlaşmaya varıldı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın temmuz ayı boyunca Bağdat ve Ankara'da yürüttüğü enerji diplomasisi sonucunda, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında Ham Petrol Taşıma Anlaşması imzalandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen imza törenine Bakan Bayraktar'ın yanı sıra Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katıldı. Törende BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan, anlaşmayı imza altına aldı.
Uzun dönemli ve kapsamlı bir iş birliği modeli oluşturulana kadar petrol akışının kesilmemesi amacıyla yapılan bir yıl süreli anlaşma kapsamında, boru hattı günlük kapasitesinin 750 bin varillik kısmı SOMO ve NOC şirketlerine tahsis edildi. Böylece Silopi-Ceyhan Ham Petrol İletim Sistemi'nin daha verimli kullanılması sağlanacak.
"TARİHİ HAFTAYI TARİHİ BİR ANLAŞMA İLE TAMAMLIYORUZ"
İmza töreninin ardından değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz." dedi.
Irak Başbakanı ez-Zeydi'nin Ankara ziyaretinin önemine değinen Bakan Bayraktar, "Irak Başbakanının Sayın Cumhurbaşkanımızı ziyareti, iki ülke ilişkilerini ileri götürecek, yeni projelerin konuşulduğu ve bunlar için çalışmalara başlandığı bir süreci bize getirdi. Bunun yanı sıra Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarına ortak olması hakikaten tarihi ve önemli bir çalışmaydı." ifadelerini kullandı.
"ALTERNATİF BİR GÜZERGÂH OLUŞTURMAK ADINA FEVKALADE ÖNEM ARZ EDİYOR"
İmzalanan anlaşmanın küresel enerji piyasaları için kritik bir hamle olduğuna dikkat çeken Bakan Bayraktar, "Bu boru hattı iki ülke arasında 1970'lerden gelen, yani neredeyse yarım asrı devirmiş ve sadece iki ülkenin ticari ilişkilerine değil aynı zamanda hem ülkemizin hem de dünya petrol piyasalarının arz güvenliğine katkı yapan çok önemli bir boru hattı. Bugünlerde önemi biraz daha fazla. Zira bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor." diye konuştu.
"İSTİYORUZ Kİ HATLARIMIZ TAM KAPASİTEYLE ÇALIŞSIN"
Türkiye'nin 50 yıla yakındır Silopi'den Ceyhan'a inen iki hattı çalışır vaziyette tuttuğunu anlatan Bakan Bayraktar, şunları kaydetti:
"BOTAŞ, bu hattın işletmesinden, Ceyhan'daki depolama ve yükleme operasyonlarından sorumlu. İstiyoruz ki; bir buçuk milyon varil günlük kapasitesi olan hatlarımız, bundan sonra tam kapasiteyle çalışsın. Irak'tan gelecek petrolü, belki ilerleyen dönemde Kuveyt'ten ve Körfez ülkelerinden gelecek petrolü de bu güzergâh üzerinden dünya piyasalarına, Ceyhan'a taşıyalım."
"İHTİYACIMIZIN TAMAMINA YAKININI ALABİLECEĞİMİZ BİR MODEL"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Irak Başbakanı ez-Zeydi'yi kabulünde gündeme gelen, Türkiye'deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı bir milyon varillik petrolün Irak tarafından sağlanması konusuna da değinen Bakan Bayraktar, "Bu hakikaten ülkemizin petrol arz güvenliği açısından önemli. Türkiye'deki rafinerilerimiz aslında civar ülke petrollerine göre tasarlanmış on yıllar önce. Dolayısıyla Irak petrolü ve Kerkük petrolü, bu anlamda bizim rafinerilerimizin en çok kullandığı ürünler." dedi.
Şu ana kadar rafinerilerin toplam ihtiyacının sadece yüzde 10'una yakın bir kısmının Irak'tan sağlandığını belirten Bakan Bayraktar, "Hürmüz üzerinden çoğunluğu. Ama inşallah bu boru hatlarını tahsis etmek suretiyle bunu ilerleyen dönemde artıracağız ve neredeyse ihtiyacımızın tamamına yakınını alabileceğimiz bir modeli karşılıklı oluşturmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.
Türkiye Petrollerinin, BP'nin Kerkük merkezli şirketine yüzde 15 oranında ortak olmasının tarihi bir adım olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, "Pazartesi'den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz ve 17 milyar dolarlık ticaret hacmini de çok daha yukarı bir noktaya götüreceğiz." diye konuştu.
Irak'ın en önemli hidrokarbon üretim bölgelerinden biri olan Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsayan sözleşme alanının, ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendiriliyor.