Türkiye ile Irak arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla Türkiye-Irak İş İnsanları ile Yuvarlak Masa Toplantısı gerçekleştirildi. İki ülkenin bakanları, üst düzey kamu yetkilileri, iş dünyası kuruluşlarının temsilcileri ve iş insanlarının bir araya geldiği toplantıda, Türkiye ile Irak arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, karşılıklı yatırım imkânları, müteahhitlik hizmetleri, Kalkınma Yolu Projesi ile özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik konular ele alındı.
Toplantıda konuşan Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Türkiye ile Irak arasında köklü tarihi, kültürel ve toplumsal bağlar bulunduğunu belirterek, 2024 ve 2025 yıllarında farklı alanlarda 39 anlaşma ve mutabakat zaptının imzalandığını bildirdi. Bölgesel gelişmeler doğrultusunda Türkiye ile dostluk ve kardeşlik ilişkilerini yeniden tanımlamayı amaçladıklarını kaydeden Hüseyin, güvenlik, su ve ticaret başta olmak üzere ortak meselelerde iş birliğinin ilerletilmesinin hedeflendiğini ifade etti. Türkiye’nin sanayi, altyapı, enerji ve ulaştırma alanlarında önemli birikime sahip olduğuna dikkati çeken Hüseyin, Irak’ın da petrolün yanı sıra doğal kaynakları ve madenleriyle karşılıklı yatırımlar için geniş imkânlar sunduğunu belirtti.
Irak Bakanlar Kurulunun Türkiye ile su alanında imzalanan çerçeve anlaşmanın hayata geçirilmesi ve projelere ilişkin finansman mekanizmasının yürürlüğe konulması yönünde karar aldığını açıklayan Hüseyin, uygulamanın eylül ayının başında başlayacağını söyledi. Kararın ardından ilgili teknik şirketlerin anlaşma kapsamındaki projeleri gerçekleştirebileceğini aktaran Hüseyin, benzer uygulamanın diğer sektörlere de yaygınlaştırılmasının değerlendirildiğini bildirdi. Hüseyin, su meselesini karşılıklı çıkarlar, bilimsel iş birliği ve modern teknolojilere yatırım temelinde ortak bir anlayışla yönetmek istediklerini belirterek, bu sayede iki ülke halkının su ve gıda güvenliğine katkı sağlamayı amaçladıklarını kaydetti.
Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin petrol ve petrol ürünleri hariç yaklaşık 14,6 milyar dolara ulaştığını açıklayan Bakan Hüseyin, söz konusu rakamı gelecek yıllarda daha da artırmak istediklerini söyledi. Ticaretin geliştirilmesinin önünde sınır kapılarının yetersizliği, banka transferlerinde yaşanan sorunlar ve Türk yatırımcıların Irak’taki ikamet işlemlerine ilişkin güçlükler bulunduğunu belirten Hüseyin, yatırımcılara giriş vizesi verilmesiyle ikamet konusundaki sorunun çözümü için adım atıldığını ifade etti. Irak’ın Türkiye ile arasındaki ulaşım bağlantılarını artırmak amacıyla Suriye üzerinden alternatif kara koridorlarını da değerlendirdiğini aktaran Hüseyin, Türk şirketlerinin 2025 yılına kadar Irak genelinde toplam 36,6 milyar dolar değerinde bin 145 proje gerçekleştirdiğini bildirdi. Hüseyin, bu rakamlarla Irak’ın Türk müteahhitlik şirketleri açısından dünyanın en büyük üçüncü pazarı hâline geldiğini belirtti.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’na ilişkin bilgi veren Hüseyin, Irak petrolünün Türkiye üzerinden kesintisiz taşınmasını ve akışın sürmesini güvence altına alacak geçici protokolün mümkün olan en kısa sürede imzalanmasının hedeflendiğini kaydetti. Türk şirketlerinin bu süreçte rol üstlenmesini beklediklerini belirten Bakan Hüseyin, iki ülkenin iş insanlarını sürdürülebilir projeler yoluyla Irak ve Türkiye’nin kalkınmasına katkı sağlamaya çağırdı.
"Kalkınma Yolu yalnızca bir ulaştırma projesi değil"
Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nizar El-Ani ise, iki ülkenin ortak hedefinin yalnızca ticaret hacmini artırmak olmadığını belirterek, sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve hizmet sektörlerinde kalıcı yatırım ortaklıkları kurulmasını amaçladıklarını söyledi. Irak hükümetinin mevzuat değişiklikleri, idari işlemlerin kolaylaştırılması ve yatırımcılara gerekli imkânların sunulması yoluyla daha cazip bir yatırım ortamı oluşturmaya çalıştığını aktaran El-Ani, özel sektörün ortak stratejik projelere öncülük etmesini beklediklerini ifade etti. Kalkınma Yolu Projesi’nin bu çalışmaların merkezinde yer aldığını kaydeden El-Ani, "Kalkınma Yolu yalnızca bir ulaştırma projesi değil, Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa ve Afrika’ya bağlayacak bütünleşik bir ekonomik vizyondur" dedi. Projenin bölgeyi küresel bir lojistik ve ticaret merkezine dönüştüreceğini belirten El-Ani, Kalkınma Yolu’nun mal hareketini kolaylaştıracağını, ulaştırma maliyetlerini azaltacağını ve ekonomik entegrasyonu güçlendireceğini bildirdi. El-Ani, projenin belirlenen takvim doğrultusunda tamamlanmasının iki ülke açısından stratejik öncelik olduğunu vurgulayarak, Türk ve Iraklı iş insanlarını yatırım fırsatlarından yararlanmaya, sanayi ve ticaret ortaklıklarını geliştirmeye, deneyim ve teknoloji transferini artırmaya davet etti.