Kocaeli Üniversitesi ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı iş birliğiyle yürütülen kavram doğrulama çalışmasında, gemideki cerrahi ekip yapay bir organ modeli üzerinde robotik cerrahi uygulaması gerçekleştirirken, karadaki uzman cerrah 5G üzerinden gerçek zamanlı telementörlük desteği sağladı.
TEKNOFEST Mavi Vatan 2026 kapsamında gerçekleştirilen çalışma, Türk Deniz Kuvvetleri’nin deniz harekatları ile afet ve insani yardım operasyonlarında ihtiyaç duyabileceği ileri sağlık desteği kabiliyetlerinin geliştirilmesi açısından önemli bir Ar-Ge aşamasını oluşturuyor. Kocaeli Üniversitesi ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı iş birliğiyle yürütülen çalışmada, TCG Anadolu üzerinde geminin mevcut ameliyathanesinden bağımsız olarak görev yapabilen, 5G destekli güvenli haberleşme altyapısına sahip mobil robotik cerrahi ameliyathanesi kullanıldı.
Çalışmanın en dikkat çekici unsurlarından biri ise cerrahi ekibin gemide, uzman desteğinin ise karada bulunması oldu. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Robotik Cerrahi Ekibi, TCG Anadolu’da bulunan cerrahi konsolu kullanarak yapay bir böbrek modeli üzerinde parsiyel nefrektomi tekniğini uyguladı. Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde bulunan uzman cerrah ise güvenli 5G bağlantısı üzerinden ekibe uzaktan telementörlük desteği verdi.
Gerçekleştirilen kavram doğrulama çalışmasında karadaki uzman cerrah, robotik cerrahi sisteminden elde edilen cerrahi görüntülere gerçek zamanlı ve kesintisiz biçimde erişti. Konsoldaki cerrahın gördüğü operasyon sahasını eş zamanlı olarak takip eden uzman, işaretleme, yönlendirme ve sözlü öneriler aracılığıyla gemideki cerrahi ekibe aktif olarak rehberlik etti.
Böylece çalışmayla, deniz üzerindeki bir platformda robotik cerrahi sisteminin çalışabilirliği ve gemi ile kara arasındaki 5G destekli haberleşme altyapısının telementörlük amacıyla kullanılabilirliği sahada test edilmiş oldu.
Çalışmanın özellikle altı çizilen yönlerinden biri ise bunun canlı hasta üzerinde gerçekleştirilen bir cerrahi girişim olmaması. TCG Anadolu’da yürütülen uygulama, yapay organ modeli üzerinde gerçekleştirilen bir mühendislik ve operasyonel doğrulama çalışması niteliği taşıyor. Çalışmanın temel amacı, robotik cerrahi sistemlerinin yüzer bir unsur üzerinde teknik olarak çalışabilirliğini ve 5G destekli gemi-kara telementörlük altyapısının sahadaki yeterliliğini ortaya koymak.
Dünyanın farklı bölgelerinde hastane gemilerinde robot-yardımlı cerrahiye yönelik çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiş olsa da TCG Anadolu gibi sağlık desteği kabiliyetine sahip bir yüzer unsur üzerinde mobil robotik cerrahi ameliyathanesinin kullanılması ve 5G destekli telementörlük altyapısının sahada test edilmesi, bu çalışmayı dünyadaki ilk örnekler arasında konumlandırıyor.
Deniz harekatlarında yaşanabilecek sağlık krizleri, görevlerin sürekliliği açısından kritik önem taşıyor. Özellikle en yakın sağlık tesisinin yüzlerce mil uzakta olabildiği deniz ortamında ileri cerrahi desteğin görev platformuna taşınabilmesi; personel bekası, görev sürekliliği ve harekât etkinliği açısından stratejik bir kabiliyet olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda TCG Anadolu’da gerçekleştirilen çalışma, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yönelik bir teknoloji denemesi olmanın ötesinde, geleceğin deniz platformlarında sağlık altyapısının nasıl şekillenebileceğine ilişkin önemli veriler ortaya koyuyor. Çalışma kapsamında elde edilecek teknik verilerin, gelecekte hayata geçirilmesi planlanan MUGEM (Milli Uçak Gemisi) ve hastane gemisi gibi projelerde tıbbi altyapının planlanmasına da referans oluşturması hedefleniyor.
TEKNOFEST Mavi Vatan 2026 kapsamında TCG Anadolu’da gerçekleştirilen bu kavram doğrulama çalışmasıyla, robotik cerrahi sistemlerinin deniz harekâtları, afet ve insani yardım görevlerinde kullanılmasına yönelik önemli bir eşik aşılmış oldu. Bugün gemide uzaktan uzman desteğiyle robotik cerrahinin uygulanabilirliğini test eden proje, gelecekte karadan gemiye uzaktan robotik cerrahi uygulamalarının gerçekleştirilmesinin önünü açmayı hedefliyor.
Çalışmaların ilerleyen aşamalarında kabiliyetin tam uzaktan robotik cerrahiye doğru geliştirilmesi planlanıyor. Nihai hedef ise açık denizlerde görev yapan yüzer unsurların, ihtiyaç duyduklarında karadaki uzman cerrahların bilgi ve deneyimlerinden gerçek zamanlı olarak yararlanabildiği yeni nesil bir sağlık desteği altyapısına kavuşturulması.