Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu doğrultusunda, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Sıfır Atık Vakfı iş birliğiyle kurulan İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü, sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayacak uzmanlar yetiştirmek amacıyla “Sıfır Atık Tezli Yüksek Lisans Programı” hayata geçirildi.
Program, 2026–2027 Güz Yarıyılı itibarıyla ilk öğrencileriyle eğitime başladı.
İstanbul Teknik Üniversitesi ile Sıfır Atık Vakfı arasında 12 Mayıs 2025 tarihinde imzalanan iş birliği protokolünün ardından kurulan Enstitü; sıfır atık, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği, atık yönetimi, sürdürülebilir üretim ve tüketim ile atıktan enerji gibi alanlarda eğitim, araştırma ve proje geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesine zemin hazırlıyor.
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin sürdürülebilir bir gelecek vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü, Türkiye’nin yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine akademik alanda katkı sunmayı amaçlıyor.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve CO31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü’nün Türkiye’nin sürdürülebilirlik alanındaki akademik kapasitesinin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirterek, “Sıfır Atık Hareketi’nin Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonuyla Türkiye’den dünyaya yayılan güçlü bir dönüşüm iradesini temsil ettiğine inanıyoruz. Bu iradenin kalıcı ve bilimsel bir zeminde güçlenmesi için akademinin, gençlerin ve araştırmacıların sürece daha fazla dahil olması büyük önem taşıyor” dedi.
İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü’nün tam da bu anlayışla sıfır atık, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim-tüketim alanlarında bilimsel bilgi üreten, nitelikli insan kaynağı yetiştiren ve akademik çalışmaları uygulamayla buluşturan bir merkez olacağını vurgulayan Ağırbaş, şöyle devam etti:
“Türkiye’nin COP31 Başkanlığı döneminde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un liderliğinde ortaya konulan uygulama odaklı yaklaşım da bu akademik kapasitenin güçlendirilmesini daha anlamlı hale getiriyor. COP31’i yalnızca bir iklim zirvesi olarak değil, iklim hedeflerinin somut uygulamalara ve kalıcı dönüşümlere taşındığı bir süreç olarak görüyoruz. Bu süreçte İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü’nün yetiştireceği genç uzmanlar ve ortaya koyacağı bilimsel çalışmalar, Türkiye’nin yeşil dönüşümüne ve küresel ölçekte sıfır atık ve döngüsel ekonomi gündemine önemli katkılar sunacaktır.”
İTÜ ile Sıfır Atık Vakfı arasındaki iş birliğinin temelinde, akademik bilgi ile sahadaki uygulama deneyiminin aynı ekosistem içerisinde buluşturulması yer alıyor. İTÜ’nün mühendislik, mimarlık, şehir planlama, ekonomi ve enerji gibi farklı disiplinlerdeki akademik birikimi ve araştırma kapasitesi, Sıfır Atık Vakfı’nın sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılması, paydaşlarla yürütülen çalışmalar ve uygulamaya dönük deneyimiyle birleşiyor. Böylece sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanındaki çalışmaların yalnızca akademik bilgi üretimiyle sınırlı kalmayarak, sahadaki ihtiyaçlara yanıt veren çözümlere dönüşmesi hedefleniyor.
Bu yapı, sıfır atık konusunun farklı disiplinlerin ortak çalışmasını gerektiren çok boyutlu yapısına da karşılık geliyor. Atık yönetimi; mühendislik ve teknoloji kadar kaynak verimliliği, enerji, ekonomi, şehir planlama, kamu politikaları ve toplumsal davranışlarla da doğrudan ilişkili bir alan olarak öne çıkıyor. İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü de bu anlayış doğrultusunda disiplinler arası araştırmaları, kaynak verimliliğini, döngüsel ekonomi modellerini ve sürdürülebilir üretim-tüketim yaklaşımlarını çalışmalarının merkezine alıyor.
İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü, farklı disiplinlerden araştırmacı ve öğrencilerin sıfır atık ve sürdürülebilirlik alanlarında uzmanlaşmasına yönelik akademik imkânlar sunarken, uygulamaya dönük araştırma ve projelerin geliştirilmesini de destekleyecek.
Enstitü ile Türkiye’nin sıfır atık, iklim değişikliğiyle mücadele ve döngüsel ekonomi alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine katkı sağlanması; ulusal ve uluslararası ölçekte bilimsel bilgi üretiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yanı sıra sektör ve kamu kurumlarıyla geliştirilecek iş birlikleriyle, sürdürülebilirlik alanındaki yenilikçi çözümlerin desteklenmesi ve bilimsel çalışmaların uygulamaya aktarılması amaçlanıyor.
İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü, Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanlarında akademik kapasitenin güçlendirilmesine katkı sunarak, sürdürülebilir yaşam kültürünün yaygınlaştırılması ve çevresel sorunlara yönelik yenilikçi çözümlerin geliştirilmesinde önemli bir akademik merkez olmayı hedefliyor.