Milyonlarca sosyal medya kullanıcısını doğrudan ilgilendiren yeni yönetmelik bugün yürürlüğe girdi. Artık Instagram, TikTok ve X gibi platformlarda hesap açarken yaş doğrulama şartı aranacak.
Sosyal medya yaş doğrulamasının nasıl yapılacağıyla ilgili araştırmalar hız kazandı.
Bugün yürürlüğe giren yönetmelikle birlikte artık 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya üzerinden hesap açılışları engellenecek. Doğrulama yapan 15 yaş üstü kişiler ise mevcut hesaplarını kullanmaya devam edecek. Peki, sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılır?
Yönetmelikle "yaş doğrulama" standartları da belirlendi. Buna göre sosyal ağ sağlayıcı, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaş durumunu e-Devlet Kapısı üzerinden "yaş doğrulama belirteci" ile doğrulayacak.
Yeni düzenlemeye göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek.
Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek.
Yaş doğrulaması yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdürecek.
Kullanıcı, e-Devlet üzerinden giriş yaptıktan sonra Siber Güvenlik Başkanlığının hizmetinden dijital belirteç oluşturacak ve bunu hesap açacağı sosyal medya platformuna iletecek.
Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak. Eğer, kullanıcı 15 yaşından küçükse hesap açılmayacak, 15-17 yaş grubundaysa çocuklara özgü kurallarla hesabını kullanabilecek.
Belirteç yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açılış talepleri onaylanmayacak. 15 yaş üstü ise "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" esaslarına tabi tutulacak.
15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcıya ait kişisel verilerin korunması amacıyla sosyal ağ sağlayıcı, yüksek düzeyde gizlilik ayarlarını varsayılan olarak uygulayacak.
Ayrıştırılmış hizmet kapsamında bulunan çocuk hesapları, varsayılan olarak gizli hesap olacak. Bu hesaplarda canlı yayın açılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
Çocuklar, yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Ayrıca diğer kullanıcılar, çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek.
Yönetmelikle sosyal ağ sağlayıcılarına ebeveyn denetim araçları sunma zorunluluğu da getirildi.
Bu kapsamda ebeveynler, çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek, kullanım sürelerini sınırlandırabilecek ve ücretli işlemlere izin verebilecek.
1 Kasım'da yürürlüğe giren yönetmelikle, mevcut hesaplar için yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması gerekecek.
Yaşının 15'in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları ise kapatılacak.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medyada yaş sınırlaması yönetmeliğinin yürürlüğe girmesine ilişkin, "Çocukların güvenle var olabildiği bir dijital dünya için kritik bir eşik olan yeni dönemin çocuklarımız, ailelerimiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum." ifadesini kullandı.
Bakan Göktaş, NSosyal hesabından, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik'e dair paylaşımda bulundu.
Paylaşımında, çocuğun üstün yararını gözeten yeni sosyal medya düzenlemesi ile çocuk dostu dijital ekosistem hedeflerinde önemli bir adım attıklarına dikkati çeken Göktaş, "Yürürlüğe giren yeni yönetmelik doğrultusunda, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak. Yalnızca 15-18 yaş arasındaki çocuklar hesap açabilecek. 15-18 yaş aralığında çocuklara ayrıştırılmış hizmet verilecek. Platformlar, kullanışlı ebeveyn kontrol araçları sunacak." ifadelerini kullandı.
Göktaş, bu kapsamda yeni açılacak hesaplar için yaş doğrulamasının zorunlu olacağını belirterek, şunları kaydetti:
"Mevcut hesaplar, 31 Mart 2027'ye kadar zorunlu yaş doğrulaması işlemini tamamlayacak. Yaş doğrulama için yalnızca turkiye.gov.tr adresi ve resmi e-Devlet uygulaması kullanılacak. Bunun dışında hiçbir adres ve uygulamadan yaş doğrulaması yapılamayacak. Çocukların güvenle var olabildiği bir dijital dünya için kritik bir eşik olan yeni dönemin çocuklarımız, ailelerimiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum."
BAKAN GÖKTAŞ, DÜZENLEMEYLE İLGİLİ DETAYLARI PAYLAŞTI
Göktaş paylaşımında ayrıca, Bakanlık tarafından yönetmeliğin getirdiği düzenlemeleri anlatan görsellere de yer verdi.
Görsellerde, mesajlaşmanın sınırlandırılacağı, çocuğa yalnızca takip ettiği hesapların mesaj gönderebileceği, mesajlarda "görüldü" bilgisinin gösterilmeyeceği, canlı yayın açılamayacağı, ekran görüntüsü alınamayacağı, hesap önerisi yapılamayacağı, kişiselleştirme ile kişiye özel reklam olmayacağı ve rehber eşleştirmesi yapılamayacağı aktarıldı.
Ayrıca, ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımını güvenle takip edebileceği vurgulanan görsellerde, ebeveynlerin, hesap ve özellik ayarlarını, uygulama içi satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerini, harcama limitini, kullanım süresini izleme, belirleme ve sınırlandırmayı ve konum paylaşımı mekanizmalarını kontrol etme imkanına sahip olacağı bilgisi verildi.