İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 7 Ekim 2023'ün ardından İsrail'in güvenlik anlayışının değiştirilmesini öngören yeni ulusal güvenlik doktrinini kamuoyuna açıkladı.
İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi'nin katkısıyla hazırlanan doktrinde 10 temel ilkeye yer verildi.
Yeni yaklaşımın en dikkat çekici bölümlerinden birini ise İsrail'in artık tehditlere karşı "çevreleme ve savunma" yerine "önleme ve saldırıya" öncelik vereceğinin ilan edilmesi oluşturdu.
Netanyahu, gelişmekte olan tehditlerin henüz ortaya çıkmadan vurulmasını öngören önleyici saldırıları yeni güvenlik anlayışının parçası olarak tanımladı.
Yeni doktrine göre İsrail, kendisine yönelik tehditlerin fiili saldırıya dönüşmesini beklemek yerine gerekli gördüğü durumlarda önleyici askeri harekâta başvurabilecek.
Netanyahu, nükleer silah edinmesini tehdit olarak gördüğü ülkelere karşı İsrail'in tek başına hareket etme seçeneğini de açık tutacağını söyledi.
Doktrinde ayrıca İsrail'in düşman olarak tanımladığı aktörlere "ezici zarar" verebilecek askeri kapasitenin korunması, geniş çaplı hassas saldırı kabiliyetinin geliştirilmesi ve askeri sistemlerin yanı sıra sivil sistemlerin de devre dışı bırakılabilecek kapasitenin oluşturulması hedefleniyor.
Netanyahu'nun açıkladığı yaklaşım yalnızca saldırı kapasitesiyle de sınırlı değil.
İsrail'in sınırlarında gerekli görüldüğünde tampon bölgeler oluşturulması, çok katmanlı hava savunmasının güçlendirilmesi ve ordunun sürekli savaşa hazır tutulması yeni doktrinin temel unsurları arasında sıralandı.
Yeni doktrinin Türkiye açısından en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise İsrail basınına yansıdı.
İsrail merkezli Walla'nın Netanyahu'nun brifinginden aktardığına göre İsrail Başbakanı, ülkesinin karşı karşıya olduğunu savunduğu bölgesel cepheleri anlatırken iki ana eksen tanımladı.
Netanyahu bunlardan ilkini İran liderliğindeki "Şii ekseni", ikincisini ise Türkiye'nin liderlik ettiğini iddia ettiği "SUNNI DIAMOND ekseni" olarak nitelendirdi.
Netanyahu'nun asıl endişenin bu iki eksenin birleşmesi olduğunu söylediği aktarıldı. İsrail Başbakanı, söz konusu ihtimalin bölgedeki diğer ülkeleri de kaygılandırdığını ileri sürdü.
Böylece Türkiye, Netanyahu'nun yeni güvenlik yaklaşımında yalnızca bölgesel bir aktör olarak değil, İsrail'in tehdit değerlendirmesinde ayrı bir siyasi eksenin merkezindeki ülke olarak konumlandırıldı.
Netanyahu'nun açıklamalarının yanında bölgedeki yeni ittifak arayışlarını gösteren bir başka çalışma da dikkat çekiyor.
Almanya merkezli Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) tarafından hazırlanan "Orta Doğu'daki Jeopolitik İttifaklar" başlıklı haritada bölge üç ana güç kümesi üzerinden ele alınıyor.
Haritada Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan aynı renkle gösteriliyor ve dört ülkenin oluşturduğu muhtemel yapı "Sunni Diamond Alliance", yani "Sünni Elmas İttifakı" olarak adlandırılıyor.
Yeni güvenlik doktrinin bölge ülkeleri açısından en kritik başlığı ise İsrail'in askeri güç kullanma eşiğine ilişkin yaklaşımında görülüyor.
Doktrinde İsrail'in düşman olarak gördüğü aktörlerin niyetlerinin değişmesini beklememesi, askeri üstünlüğünü sürekli koruması ve gelişmekte olan tehditleri ortaya çıkmadan engellemesi gerektiği savunuluyor.
Netanyahu'nun sunduğu ilkeler arasında "sürpriz önleyici saldırıya hazır olma" ifadesi de bulunuyor. Bunun yanında İsrail ordusunun sınırların ötesinde ihtiyaç duyduğu yerlerde tampon bölgeler bulundurması öngörülüyor.
Doktrinin açıklanmasından yalnızca dokuz gün sonra, 27 Ekim'de İsrail'de parlamento seçimlerinin gerçekleştirilecek olması ise belgenin zamanlamasına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. İsrail muhalefeti Netanyahu'yu güvenlik tehditlerini seçim kampanyasının parçası haline getirmekle suçladı.