Ankara ve Bağdat arasında siyasi, askeri ve ekonomik alanlarda atılan imzalar, enerjinin başrolde olduğu yeni bir sürecin habercisi oldu.
Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Irak Çalışmaları Koordinatörü Feyzullah Tuna Aygün, iki ülke arasındaki ortak adımların bölgesel dengeleri değiştireceğini vurguladı.
"TÜRKİYE-IRAK ORTAK ADIMLARI ÇOK GENİŞ BİR ALANI ETKİLEYECEK"
Irak'ın dış politikada kendini sınırlayan engellerden kurtulmaya başladığını ve Kalkınma Yolu Projesi'nin bu süreçte en büyük dayanak noktası olduğunu belirten Aygün, "Yakın bir zaman öncesine kadar Irak medyasında 'Türkiye suyumuzu kesecek. 48 saat içinde sular bitecek.' tarzı gerçek olmayan haberler yapılıyordu. Ancak heyetler arası görüşmeler ve nihayetinde liderler arasındaki güven tesis edilince tüm bunlar hızla geride kaldı." dedi.
Irak'ın gelirlerinin yüzde 90'ını petrol satışından elde ettiğine ve yaşanan krizin hazineyi doğrudan etkilediğine dikkat çeken Aygün, "Irak temel olarak güneydeki sahadan elde ettiği petrolü satıyor. ABD-İsrail-İran savaşı başlamadan önce buradan günlük 4,5 milyon varil petrol satışı oluyordu. Ancak savaşla birlikte ciddi düşüşler oldu. Günlük 4,5 milyon varil gibi önemli bir rakam aylık 30 milyon varil seviyesine geriledi." diye konuştu.
Türkiye'nin bu noktada devreye girerek Irak'ın kuzeydeki hattının tekrar cazip hale gelmesinin önünü açmak istediğini anlatan Aygün, şunları kaydetti:
"Bu boru hattı Irak'ın güneyinden kuzeyine ulaşacak bir hattın yeniden işlemesini mümkün kılıyor. Eğer evdeki hesap çarşıya uyarsa, Irak güney sahalarındaki petrolü ülkenin kuzeyinden de satabilecek. Açık kaynaklara göre yüzde 10 ile sınırlı olan kuzeyden satış böylece yüzde 50'ye çıkabilecek. Bu da Irak hazinesi için çok değerli bir kazanç anlamına gelecek."
"HÜRMÜZ'E SIKIŞAN PETROL FARKLI COĞRAFYALARA DAĞILABİLİR"
Körfez ülkelerinden dünyaya dağıtılan petrolün savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda sıkışıp kaldığını anımsatan Aygün, Türkiye'nin desteğiyle Irak'taki mevcut altyapının geliştirilmesinin Körfez coğrafyasını doğrudan etkileyeceğini ifade etti.
Alternatif hatların hayati önem taşıdığını vurgulayan Aygün, "Hürmüz'e sıkışan Orta Doğu ve Körfez petrolü Irak üzerinden açılacak hatla farklı coğrafyalara dağılabilir." ifadelerini kullandı.
Sürecin sadece Türkiye ve Irak ile sınırlı kalmayacağını, Suriye'nin de denkleme dahil olabileceğini belirten Aygün, "Bilindiği üzere Irak'ın Kerkük sahalarındaki ham petrolü Suriye üzerinden Akdeniz'deki Banyas Limanı'na ulaştırdığı bir hat da vardı. Ki bu enerji hattı 2003'teki ABD işgali sırasında hasar almış ve uzun süre kapalı kalmıştı. Şimdi bu hattın da yeniden işler hale getirilmesi gündemde. 30 aylık bir çalışmayla ayağa kaldırılabileceği konuşuluyor. Elbette burada da Türkiye'nin bir şekilde rolü olacak." değerlendirmesinde bulundu.
Bölgedeki ekonomi ve enerji mimarisinin işler halde kalmasının en temel sebebinin Hürmüz'ün açık olması olduğunu hatırlatan Aygün, "Şimdi bu durum ortadan kalktı. Puzzle'ın en büyük parçası hasar gördü. Bu nedenle alternatif bir hat hayati önemde. İşte Türkiye'nin Irak'la inşa etmek istediği bu yeni süreç, bahsettiğimiz yeniden dizaynın en önemli yapı taşlarından biri olacak." dedi.