ABD'de güçlenmesi beklenen El Nino hava olayının gıda ve enerji fiyatlarını artırarak enflasyonu uzun süre yüksek tutabileceği belirtiliyor. Analistler, bu durumun ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz adımlarını etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) tahminlerine göre, ekim-aralık döneminde "çok güçlü" bir El Nino yaşanma olasılığı yüzde 81 seviyesinde bulunuyor. Uzmanlar, bu sürecin tarihteki en güçlü El Nino olayları arasında yer alabileceğini, hatta "Süper El Nino"ya dönüşme ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor.
MarketWatch'ta yer alan habere göre El Nino'nun farklı bölgelerde kuraklık, aşırı yağış ve fırtına gibi hava olaylarını tetiklemesi bekleniyor. Bu durumun tarımsal üretimi olumsuz etkileyerek ürün verimini düşürmesi ve küresel gıda fiyatlarını yukarı çekmesi öngörülüyor.
Bunun yanında sıcak hava dalgalarının elektrik talebini artırabileceği, kuraklığın ise hidroelektrik üretimini azaltarak doğal gaz ve diğer enerji kaynaklarına olan talebi yükseltebileceği ifade ediliyor.
Değerlendirmelere göre, Fed Başkanı Kevin Warsh'un önündeki en büyük risk yalnızca enerji fiyatlarındaki artış değil, bu artışın gıda ve hizmet sektörüne yayılarak kalıcı enflasyona dönüşmesi olacak.
Fed'in faiz artırımlarının petrol arzını artırmayacağı veya hava koşullarını değiştirmeyeceğine dikkat çekilirken, para politikasının temel belirleyicisinin ücret artışları, hizmet enflasyonu ve uzun vadeli enflasyon beklentileri olacağı vurgulanıyor.
Analistler, enflasyon beklentilerinin kontrol altında kalması halinde Fed'in faizleri sabit tutabileceğini, ancak fiyat artışlarının ekonomiye yerleşmesi durumunda daha sıkı para politikasının gündeme gelebileceğini belirtiyor.
Piyasa değerlendirmelerine göre en olası senaryo, Fed'in yeni faiz artırımlarından ziyade mevcut faiz seviyesini daha uzun süre koruması olacak. Bu nedenle, 2026 yılı içinde beklenen faiz indirimlerinin ötelenebileceği ve ilk indirimlerin 2027 yılına sarkabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, enerji piyasasında sıkılaşmanın devam etmesi halinde petrol rafineri şirketleri, tanker işletmecileri ve tarım sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin olumlu etkilenebileceğini değerlendiriyor.
Buna karşılık düşük faiz ortamına bağımlı büyüme hisseleri, konut sektörü ve tüketici harcamalarına duyarlı şirketlerin yüksek faiz ve yüksek enerji maliyetlerinden daha fazla baskı görebileceği belirtiliyor.
Analistler, İran kaynaklı enerji arz riskleri azalsa bile güçlü bir El Nino'nun 2026 sonu ve 2027 boyunca enflasyon üzerinde baskıyı sürdürebileceği görüşünü paylaşıyor. Bu nedenle Fed'in önümüzdeki dönemde en önemli sınavının, geçici fiyat artışları ile kalıcı enflasyonu birbirinden ayırabilmek olacağı ifade ediliyor.