Küresel enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda petrol kaynaklarını çeşitlendiren Türkiye, arz güvenliği stratejisinde yeni bir döneme girdi. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) Irak'ın Kerkük sahalarına ortak olması, Türkiye'nin enerji jeopolitiğindeki ağırlığını artırırken, bu stratejik adımlar uluslararası basında da geniş yankı buldu.
TPAO'nun bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak olması, Türkiye'nin yalnızca petrol taşımacılığında değil, üretiminde de etkin rol üstlenmesini sağlayacak stratejik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Yıllardır Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı ile bölgesel petrol akışının önemli kavşaklarından biri olan Türkiye, bu adımla petrol değer zincirindeki konumunu üretim, transit ve ticaret alanlarını kapsayacak şekilde güçlendirmeyi hedefliyor.
"HAYATİ BİR ÇIKIŞ KAPISI NİTELİĞİ TAŞIYOR"
Katar merkezli El Cezire televizyonu, hazırladığı özel dosyada Türkiye'nin enerjideki stratejik konumlandırmasını detaylı bir şekilde analiz etti. Akdeniz kıyısındaki stratejik bir petrol koridoru olan Türkiye'nin Ceyhan Limanı'nın, Irak ve Kafkasya'dan gelen enerji arzının buluştuğu kritik bir nokta olduğuna dikkat çekilen haberde, "Ceyhan Limanı, Orta Doğu petrol sahaları ile Hazar Havzası'nı küresel pazarlara bağlayan hayati bir çıkış kapısı niteliği taşımaktadır." denildi.
Limana ulaşan ilk hattın, Irak ile Türkiye'yi birbirine bağlayan yaklaşık 970 kilometre uzunluğundaki Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı olduğu hatırlatılan analizde, 1976 yılında faaliyete geçen hattın birbirine paralel iki boru üzerinden günlük 1 milyon 600 bin varil tasarım kapasitesine sahip olduğu bildirildi. Bakım gereksinimleri ve siyasi gelişmeler nedeniyle fiili taşıma kapasitesinin bunun altında kaldığını belirten El Cezire, "Bu hat, Irak'a kuzeyde üretilen ham petrolü Hürmüz Boğazı'na bağımlı kalmadan ihraç edebilmesi için stratejik bir alternatif sunmaktadır." ifadelerini kullandı.
Türkiye açısından Kerkük-Ceyhan Hattı'nın, Ankara'nın Asya ile Avrupa arasında uluslararası bir enerji merkezi olma hedefini güçlendirdiğini anlatan yayın kuruluşu, Türkiye'nin kendi topraklarından geçen her varil petrol için transit ve geçiş ücretlerinden gelir elde ettiğini vurguladı. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi açısından da bu hattın ekonomik açıdan hayati önem taşıdığına işaret edilerek, bölgenin ham petrolünü dünya pazarlarına ihraç etmek ve bütçe gelirlerinin önemli bir bölümünü sağlamak için büyük ölçüde bu hatta bağımlı olduğu aktarıldı.
"ENERJİ ARZININ ŞEKİLLENDİĞİ EN ÖNEMLİ MERKEZ"
Kerkük-Ceyhan Hattı'nın Ceyhan Limanı'na ulaşan tek boru hattı olmadığını belirten El Cezire, limana ulaşan bir diğer önemli hattın Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı olduğunu kaydetti. Yaklaşık 1.768 kilometre uzunluğundaki hattın 2006 yılında resmen hizmete girdiğini ve Hazar Denizi'nden çıkarılan petrolün günde yaklaşık 1 milyon varil taşınmasını sağladığını aktaran televizyon kanalı, "Bu hat sayesinde petrol doğrudan Akdeniz'e ulaştırılabilmekte, Ceyhan Limanı da Asya ile Avrupa arasındaki enerji arzının şekillendiği en önemli enerji merkezlerinden biri olarak öne çıkmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.