Orta Doğu'da İsrail'in takındığı uzlaşmaz tutum ve bölgede tırmanan İran geriliminin yansımaları, ABD iç siyasetinde büyük bir çatlağa neden oldu. İsrail’in önde gelen haber kaynaklarından The Times of Israel’de yer alan bir habere göre, ABD halkının İsrail'in yönlendirdiği savaş politikalarının kurbanı olmak istemeyerek tepkisini sandığa yansıtması, Beyaz Saray ve Cumhuriyetçi kanatta derin bir öz eleştiri sürecini başlattı. Başkan Yardımcısı JD Vance ve Donald Trump'ın üst üste gelen açıklamaları, Washington'ın İsrail ile olan ilişkilerinin yeni bir dönemeçte olduğunu ortaya koydu.
Seçim sonuçlarının ardından sosyal medya platformu X üzerinden dikkat çeken bir analiz paylaşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, seçmenin sandıktaki öfkesine dikkat çekti. Demokratların büyük zaferini öngören kamuoyu araştırmalarına işaret eden Vance, 2024 yılında kendilerini destekleyen kitlenin 2026 seçimlerinde taraf değiştirdiğini vurguladı. Vance, paylaşımında iktidardan uzaklaşan seçmen tabanına ilişkin şu tespiti aktardı: "Asıl sorun şu ki, 2024'te Trump/Vance'e oy veren birçok kişi 2026'da Demokratlara oy verdi"
Yapılan detaylı kamuoyu yoklamalarına ve saygın anket şirketlerinin verilerine atıfta bulunan Vance, sandıkta seçmeni kendilerinden uzaklaştıran temel unsurları sıraladı.
Kamuoyu yoklamacısı, "Bizi terk eden seçmenlere, onları tekrar ekibimize geri döndürecek şey ne?” sorusunu yöneltti. Yanıtların neredeyse tamamını oluşturan ilk dört cevap şunlardı:
Bu veriler, Amerikan halkının İsrail'in saldırgan politikalarının ve Orta Doğu'daki çatışmaların getirdiği ekonomik yükün kurbanı olmak istemediğini net bir şekilde kanıtladı. Seçmen, Washington'ın öncelikli olarak kendi iç ekonomisine dönmesini ve Tel Aviv ile olan ilişkilerin temelden değiştirilmesini talep etti.
Seçim yenilgisinin arka planında yatan sebepleri irdeleyen Vance, yönetimi İran meselesini diplomatik yollarla çözmeye çağıran muhafazakar bir televizyon sunucusunun değerlendirmelerini de kamuoyunun dikkatine sundu. Söz konusu sunucunun analizine hak veren Vance, "Görünüşe göre siyasi tavsiyeleri yerindeymiş" ifadelerini kullandı.
Sunucunun eleştirilerini alıntılayan Vance, paylaştığı metinde şu ifadelere yer verdi: "Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki altı yıl boyunca Senato'yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, bunu yapın. Ödenmesi gereken bedelin buna değdiğini savunun. Katılsanız da katılmasanız da, en azından dürüst olun" şeklindeydi.
Vance, "Kaybetmemizin sebebi savaş. Başkan da dün gece bunu söyledi" diye ekledi.
Cumhuriyetçi kanatta geniş yankı uyandıran bu değerlendirme, Donald Trump'ın oğlu Donald Jr. tarafından da desteklendi. Donald Jr., Vance'in bu uyarısını kendi hesabından paylaşarak, "Bunun her kelimesi yüzde 100 yüzde 100 yüzde 100 doğru" yorumunu yaptı.
Başkan Donald Trump ise Beyaz Saray dışındaki bir inşaat alanını ziyareti sırasında gazetecilerin konuya ilişkin sorularını yanıtladı. Seçim sonuçlarında benzin fiyatları ve savaşın etkisini kabul eden Trump, "Bence bu büyük ölçüde doğru, çünkü kısa vadede benzin fiyatlarını biraz yükseltti" dedi. Aldığı kararların arkasında durduğunu belirten Trump, "Ama aynı zamanda, tekrar yapma şansım olsa, yine yapardım. Çünkü uzun vadede tek çözüm bu. İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz" ifadelerini kullandı.
Savaşın siyasi maliyetinin farkında olduğunu saklamayan ABD Başkanı, “Savaşın seçim sonuçlarını etkileyeceğini biliyordum” sözlerine "Farklı bir şey yapmazdım" diyerek devam etti. Trump ayrıca, "Savaş ne zaman istersem o zaman bitecek. Ama doğru şekilde bitmesi gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.
Washington'dan yükselen bu çatlak sesler ve Amerikan kamuoyunun İsrail ile ilişkileri kesme/değiştirme talebi Tel Aviv'de geniş yankı uyandırdı. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Washington'daki bu çıkışlara yanıt vermekte gecikmedi. Çarşamba günü Yisrael Beytenu partisi temsilcileriyle gerçekleştirdiği resmi görüşmede konuşan Herzog, ABD yönetimine olan saygılarını yineledi.
Vance'in kamuoyuyla paylaştığı mesajları değerlendiren İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, "Başkan Yardımcısı Vance'in açıklamalarını az önce duydum. Bunlar, büyük dostumuz ve müttefikimiz arasında da hissedilen duygular” açıklamasını yaptı.
Amerikan kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik giderek artan tepkiye karşılık diplomasi kanallarını açık tutmaya çalışan Herzog, "Başkan Trump'a, Başkan Yardımcısı Vance'e ve Demokrat Parti'ye saygı duyuyorum. İsrail her zaman iki partili olmaya gayret etmiştir" diyerek ABD siyasetindeki çatışmanın dışında kalmaya çalıştıklarını ima etti. Ancak Amerikan seçmeninin sandıkta verdiği mesaj, Tel Aviv'in saldırgan tutumunun Washington'daki stratejik ortaklığı kökten sarsmaya başladığını net bir şekilde gösteriyor.